Woorden met een V in het woordenboek

Woorden	Betekenis
val	zn – luik.
valdwood	spr: Gètter ginne valdwood aon. Je hebt helemaal niks aan hem of haar.
valling	zn – verkoudheid.
vals gebit	zn – kunstgebit.
van	zn – achternaam, Ik jit Veschuure van m’nne van. Ik zèn ‘rjintje van.
van ’s langs	bw- in de lengte, Oud.
van èènderafaon	bw- vooraan, van begin af aan. Ge mot van èènderafaon begiene.
van jistevin	bw- vanaf ’t begin.
van opzicht	zn – gezicht, van gezicht. Iemand van opzicht kènne. Iemand van gezicht kennen, maar niet van naam.
vandeege	bw- terdege, behoorlijk.
vange	spr: zie scheet.
vaodermoordenaor	zn – boordje, voor deftige gelegenheden, was stijf en zat erg ongemakkelijk, ook moeilijk vast te knopen.
vaor	spr: ’t vaor nog, ’t aor nie. Ik heb nog heimwee, ik kan niet wennen.
	spr: zie gemak.
vaordig	bw- vlug, gezwind. Dieje plaant groei vaordig. Oud.
vaore	spr: zie koontje.
	zn – heimwee, onwennigheid.
vaort	IJ stik van de vaort. * Ver.: ned.: onvervaard: onbevreesd, varen: vrezen, vaart hebben: angst hebben,
	a.h.w. je onwennig voelen en verlangen naar het vorige, heimwee hebben, vgl.: eng.: to fear: vrezen.
varreke	spr: Ton kwaamp ‘r ’n varreke meej ne lange snuit, en die bloosjil t vertelseke n’uit. Zo eindigen de vertelsels.
	spr: zie stom.
	zn – geluksstoot, bij het biljarten. zie: kuus. Ned.: zwijnen: geluk hebben.
	zn – kind, lastig, onhandelbaar.
varrekesaor	zn – haar, stug, dik- wit haar.
varrekesbak	spel, iemand uit de groep werdbwv. plagerijtje opgepakt, op een bank gelegd, en zgn. gekeeld,
	hij moest daar dan enkele minuten blijven liggen.
varroew	zn – verf.
vas aftrappe	ww- dreigement, gezegd om iemand onder de indruk te brengen. ‘K. zal oe is ’tas aftrappe!
	Ik zal jou eens flink onderhanden nemen! Ver.: ’t vas: kluit aan de plant.
vastelaoved	zn – carnaval, Oud.
vastelaovedzotje	zn – sneeuwklokje, Oud.
vastenaoved	spr: zie druk.
vastvijze	ww-vastschroeven, Oud. Fr.: visser: schroeven.
vebieje	spr: Da vebie z’n eige. Het komt zichzelf tegen. Het stelt zichzelf grenzen.
veblaauwe	spr: Daor veblaauw ik m’n eige nie aon. Daar stoor ik mij niet aan. Daar geef ik niet om. Middned.: misleiden@? )
vebollemonde	ww-vernielen, stukmaken. Middned.: verbaelmonden: bal: slecht, monde: voogd. Het slecht bevoogden of beheren van andermans goederen.
veconfereere	ww- voorzien van, ‘K ben van alles veconfereerd. Oud. Fr.: conformer: inrichten.
veduusie	zn – vertrouwen, Fr.: fiduciair: vertrouwend. Eng.: fiduciairy: van vertrouwen.
vèèg	zn – klap, Agge oew eige nie stilout, dan kunde ’n vèèg krijge.
vèège	ww-er vandoor gaan, IJ vèègde nr tussenuit.
vèènsters	zn – luiken, blinden. Edde gij de vèènsters al gesloote?
vèènt	zn – echtgenoot, mijn man.
vèès	zn – vaars, jonge koe, stierbaar.
vèftien	spr: Oover vèftien daoge. Over veertien dagen. Oud.
vegèèrder	spr: Nao de vegèèrder, kom de vetèèrder. De kinderen profiteren van de spaarzaamheid van de ouders, of suikeroompjes.
veiltje	zn – juten zak, om groente in te doen, baal. Oud.
vekènne	ww- herkennen, ‘K vekèn oe nie. Oud.
vekèt, kèt	zn – vork, eetvork. zie: kèt. Lat.: furcilla: kleine vork.
vekiês	zn – keuze, Da’s ieders vekiês. Oud.
veklûntere	ww-bevangen, door de kou. Oud.
vekorreve	ww-verbruid, IJ eeget bij z’n schwoonouweluijimmel vekorreve.
vekürrevereere	ww- opzadelen, met problemen van een ander, Hoe.: verkerven: verkeerdelijk handelen. Ned.: het verkorven hebben: het verbruid hebben.
vèld	spr: zie koore.
veleege	ww- verduurd, versleten.
velèège	ww – misleggen, verleggen, niet meer weten waar het gelegd is. ‘K èm m’n portemenneej veleed.
	Ik weet niet meer waar ik m’n portemonnee gelaten heb.
veliêre	ww- achteruitgaan, in gezondheid. Ik èm veul aon ‘m veloore. Hij ziet er veel slechter uit.
vèlle	ww- ontschorsen, ontvellen van dennenbomen. zie: blèkke.
veló	zn – fiets, Oud.
vemaoke	ww-vermengen, melk met water. Oud.
vemast	ww – droevig, Ety.: vermassen: overladen.
vendu	zn – markt, verkoop, veiling. Koore zaaie vur de vendu. Koren zaaien voor de verkoop. Oud.
vendu-uis	zn – lommerd, pandjeshuis. Oud.
veneuke	ww- belazeren, bedriegen, onrecht aandoen, voor de gek houden, oplichten. Middned.: vernosen:
	iemand onherstelbaar nadeel toebrengen. Ety.: vernachelen: beetnemen, nachel: nagel, vastnagelen: vastpinnen.
veniesseld	bw- verfomfaaid, minderwaardig in alle facetten. Die appeltjes zién d’r zwoo mar veniesseld uit. Die appeltjes zien er slecht uit.
	Te klein, gerimpeld, rotte plekjes, verkleurd. Middned.: vernietelheit: nietigheid, onaanzienlijkheid.
veraansveld	bw – smoezelig, door vele handen gegaan. Hoe.: verhandfoolen: door het menigvuldig behandelen doen slijten of verwelken.
verabbezakke	ww-regelen, ‘K èm meejjou nog wa te berabbezakke. Ik heb met jou nog een appeltje te schillen. Hoe.: overbluffen.
verabbezeere	ww-van streek zijn, terneergeslagen zijn. ,:- Oud.
veraltereere	ww-verbaasd, geschrokken van angst of van blijdschap. Fr.: altérer: doen verbleken.
veraorde	ww-ontaarden, verbasteren. Da veraord strak in ruzie. Oud.
verastereere	ww- verzekeren, IJ is goêd teege braand verastereerd. Fr: s’assurer: zich verzekeren.
vennneweere	ww-stuk maken, Ned.: ruineren.
vernwooie	ww-verdrieten, tegenstaan, onaangenaam zijn, Oud.
verouwelijkt	bw- verouderd.
verraoje	spr: Ij ee t’m verraoje. Gezegd wanneer twee oudere mensen vlak na elkaar zijn overleden. Bedoeld wordt, dat de eerste
	de tweede “daarboven heeft aangegeven. spr: Attie mijn mar nie verraojd. Gezegd door ’n oudere nabestaande over een zojuist overledene.
	Bedoeld wordt dat die overledene “daarboven” zijn naam niet noemt, om aan de beurt te zijn.
verwooge	ww- tentoonstellen, van ’t Allerheiligste. Ned.: verhogen: verheffen, in aanzien doen stijgen.
verwoote	ww- overhoop halen, van beddegoed. Jil ’t bèd is wir verwooid. Ver.: wanneer het gemaaide gras “verhooid” is,
	gewend, gekeerd om te drogen, dan ligt het er behoorlijk omgewoeld bij.
vescheiene	bw- verschillende.
veschiête	spr: ze wooge.
vescholbier	zn – biertraktatie, vóór het trouwen, tijdens de vrijgzellenavond.
	Hoe.: verscholen: ondertrouw van een boerenmaagd en het overgaan van de school van de vader in die van de man.
	VI.Id.: verscholen: van school of “schuilplaats” veranderen.
veschouwe	ww-betrappen, wegjagen. Da stelleke wier dur d’n garde veschouwd. Het vrijend paartje werd door de boswachter betrapt en weggejaagd.
	ww-schuw maken, De mèèrels zèn veschouwd. De merels zijn van het nest gejaagd en ze komen niet meer terug.
vesiêrd	spr: zie kepèl.
veslabakke	ww- verwaarlozen, op z’n beloop laten.
vesobbere	ww- versoberen, soberder gaan leven. Oud.
vespeule	ww- achteruitgaan, in gezondheid. Ik èm veul on m vespuld.
vestouwe	ww- verplaatsen, koeien van de ene wei naar de andere.
vèt zèn	spr: Daor zèdde vèt meej. Dat is geweldig, maar niet heus.
vetèèrder	spr: zie vegèèrder.
vetrappe	ww-vertreden, na het eten even wat lopen, om het eten te laten zakken. Nor ’t eete go’k aaltij eevekes m’n eige vetrappe.
vètsmèlters	zn – goede kaarten, t.b.v. het kaartspel.
vetuiere,	ww-verzetten, van de paal.
vetuure	Zie tuier.
veul	bw- veel.
	bw- dikwijls,
	IJ is veul ziek gewiest.
	Hij is dikwijls ziek geweest. bw- erg, IJ waar veul ziek. Hij was erg ziek.
veurbooike	zn – voorbode, lichte, klein voorteken. Oud.
veurdaod	zn – voorraad, ‘K. eb nogal wa din veurdaod. Oud.
vewaachte	spr: Zèdde te verwaachte? Ben je in verwachting?
vewasse	ww- vergroeien, door groeien te boven komen, bv. van ziekte. Oud.
veweere	ww-bewegen, teken van leven geven. Ze zèn nie thuis, k zie niks veweere.
vewèlleke	ww- verwelken, vewellek • vewollek – vewolleke, vewellekt.
vewoede	ww – verkwisten, Oud.
vezaomele	spr: zIe woot.
	ww- toezeggen, beloven. D’n burreger ee z’n eige verzeed. De burgemeester heeft beloofd dat hij komt.
vier	zn- vuur, Oud.
viergetuig	zn – haardstel, blaaspijp, tang, pook, schopje, borstel. Oud.
vies	bw- knap, intelligent. Da d’is ’n vies man, ij is vies bij.
vijf sèènte	spr: Gij zèt ‘rjintje vur vijf sèènte. Jij bent me er een.
villeke	zn – snede, klein. Oud.
vim	zn – inhoudsmaat, 104 bossen hout = 100 bossen en 4 bossen toe, een groot vim is 156 bossen hout.
vlagge	ww- onderrok eronderuit, als je onderrok ’n stukje onder je jurk uitkomt. Is de koonegin jaorig, ge vlag zo?
	ww-plaggen steken, graszoden van slootkanten steken als brandstof of bedekking. Hoe.: vlaggen of plaggen, ook: plat, vlak maken.
vlagzeisie	zn – plaggenzicht, om zoden los te hakken.
Vlaomse kèrremis	zn – extra kermis, bv. tijdens een tentoonstelling of festiviteiten.
vleet	zn – meisje, meid. Ge zè dal zo’n grwoote vleet en ge kun nog nie waareke!
vlieg	spr: Meej Bikse kèrremis worre d’r veul vliege in ’t krèntebrwood gebakke n’en meej Chaomse kèrremis gaon ‘r de lèèste n’in. Oud.
vliêge n’èn bliendaoze	spr: /Aljeen vliege n’en bliéndaoze afslaon. Alles aanpakken. Alles opeten.
vliegekasje	zn – spekkastje, open kastje met een horretje tegen de vliegen.
vlienderke	zn – glazen knikker, met een “vleugeltje” erin.
vliêrmuis	zn – vleermuis, Oud.
vlim	zn – blad, lang, smal bv. van gras. Ned.: vlijm.
vljeep	zn – vaatje, van hout. Oud.
vljees	spr: zie pijn.
vljeeze	ww- afhalen, boontjes ontdoen van de harde vezel.
voege	ww- aanpassen, Ge mot oee eige voege. Je moet je aanpassen. ww- passen, niet volgens de regels. Da voeg nie. Dat is onbehoorlijk.
voe1e	ww-voeden, een vol gevoel geven.
voeere	ww- voederen, van de beesten.
voeer	zn – voering, van een mantel of jurk.
voêt	spr: zie pèèrd.
voetjevrije	ww-liefkozen, van twee geliefden die stiekem onder de tafel elkaars voeten aanraken. spel – darts, pijltjes gooien.
voggelepik	Ver.: oud spel: vogeltje pik, een houten vogel aan een touw werd naar de roos gezwaaid.
volouwe	spr: zie eete.
Vorkaant de	toponiem, Vaartkant. Stra.: Bebouwing “vaertkant” ± 1465 ontstaan langs de “nieuwe turfvaart” naar de Leur.
voroovergaon	ww-voorbijgaan, Ouwe tije gaon voroover. ” Oud.
vort	bw- voortaan, Nou ik niemer hoefte waareke, zèn ‘k vort thuis. bw- snel, ‘T rèngelt gaauw vort. Het regent hard,
	op een korte tijd valt er veel water.
	bw- weg, Vort gij! ‘K zen al vort. Weg jij! Ik ben al weg.
vort doên	ww-doorgaan, opschieten. Zodde nie ’s vort doên!
vortgekomme zèn	spr: Daor zè’k nie van vortgekomme. Dat is beneden mijn stand.
vos	bw- vers, Vos brwood.
vost	zn – nok, van het dak.
	zn – wreef, vorst van je voet, het bovenste deel, vgl. met het dak.
vouwe	ww- vouwen, vouw – vöw – gevöwe.
vraoge	ww-vragen, vraog – vroog – gevrooge.
vraogschottels	spr: zie: neuze.
vreedaonig	bw – wreedaardig, ,,. Oud.
vrèmd , vrimd, vrjeemd	bw- vreemd.
vrèng	bw- wrang, Oud.
vrienge	spel, iemand stond in een muurhoekje, anderen wrongen hem er met een schouder uit en probeerden er dan zelf
	zolang mogelijk in te blijven. Gerardus Majellaschool ± 1950.
vriengijzer	zn – kind, dat aandacht blijft vragen en niet wil luisteren, dwarskop.
vriêselijk	bw – vreselijk, Oud.
vriêze	ww-vnezen. vriês – vroos – gevrooze.
vrije	spr: Is ze komme vrije, laote ze drre stok thuis. Een vrijer laat zich van z’n beste kant zien.
vrjeeke	ww-wringen, Zit stil, ge vrjeekt jil oewe stoêl uit mekaore.
vrjeet	bw- erg, vreselijk. ‘Tis toch vrjeet eej?
vrjeet zèn	bw- trots zijn, vereerd zijn.IJ is t’r vrjeet meej.
vrom	bw- weerom, terug.
vruümmes	zn – vrouw, meerv.: rummese,
vruûre	bw-om vier uur, s’middags,’t 4e schaf.
vruûte	ww-wroeten.
vuil ei	zn – onbevrucht ei.
vuile voête	zn – schoenen, die vuil zijn.
vülleke	ww- kliederen, met eten knoeien. ww – vies doên, van kinderen die met elkaar bv. doktertje spelen.
vulprots	zn – persoon, met een grote mond.
vur schandaol	bw- schandalig, Ge zit ier vur alleman schandaol.
vurkaant	spr: ‘T speldje zit aon de vurkaant. Gezegd van een vrouw met weinig boezem.
vurkiend	zn – voorkind, uit ’n vorig huwelijk.
vurspraok	zn – toespraak, rede. ‘N vurspraok doén. Een toespraak houden. Oud.
vuruit	spr: In ’t vuruit wèèrreke
vuruitbokkerke	Voorblijven op het werkschema. spe – spel, doorlopende bok, het gewone bokspringen zonder einde. zie: foepejeeje. Oud.
vurwaarek	spr: Op oew vurwaarek zèn. Vooruit zien.
vüst	spr: Vouw meude meej de vüst op taofel slaon. Je bent 21 jaar geworden, volwassen, en je mag meepraten en beslissen.
vüstergat	zn – kijkgat, in de muur vlakbij de schouw, waarin een lamp gezet werd om de stal erachter te verlichten. Weij.: ontstaan uit het woord “vuur”.
vwooierij	zn – voering.