| laa(n)st komme | ww-ophalen, Komde gij mijn laa(n)st? Kom je mij ophalen? |
| laa(n)stgaon | ww-bezoeken, Ik zal ‘r nog ’s laa()stgaon. Ik zal er nog eens op bezoek gaan. |
| laa(n)stkomme | ww- bezoeken, Ge kom toch nog wèl ’s laa()st zeeker ee? Je bezoekt me toch nog wel eens hè? |
| laamp | spr: zie èèring. |
| laandje n’akke | spel, Een mes in het speelveld van de tegenpartij gooien. Blijft het mes staan, dan mag je een lijn trekken in de richting van |
| het blad van het mes. Het vlak grenzend aan jouw “land” is van jou. |
| laank | bw- lang. |
| labbwoone | zn – tuinbonen, zie: labtjeene, boêretjeene, moffelbwoone. |
| labtjeene | zn – tuinbonen, zie: labbwoone. |
| lak | spr: Lak aachter oew gat krijge. Geroddel achter je rug om. |
| lakke | spr: Vur mijn part meuge ze de Maas uitlakke. Voor mijn part mogen ze naar de maan lopen. Oud. |
| lambèl | zn – brander, van een petroleumlamp. Oud. Ver.: “Lampe Beige” was het merk van deze branders. |
| lammekespap | zn – melkpap, melk met maïzena. |
| lang nat | zn – frisdrank, niet alcoholhoudend, limonade enz .. Ver.: geschonken in een hoog of lang glas. |
| lange woore | Zie: aos. |
| laog | bw- laag, woonlaag, aardlaag. bw- laag, niet hoog. |
| lap | spr: zie broek. |
| lapke | spr: zie stoeferkesvèènt. |
| lapswaans | persoon, nietsnut. |
| latte | spr: D’r zitte latte n’aon ’t uis. Fluisteren, er zijn kinderen bij. VI.Id.: ± 17e eeuw was men verplicht latten te slaan over de |
| huisdeuren waar de pest heerste. ’n lat: ’n luisteraar. Ned.: Er zitten mussen op ’t dak. |
| lawaaisaus | zn – watersaus, met veel water aangelengde jus. |
| leeg | bw- leeg, niet vol. |
| lèège | ww-leggen leèg – leej- loog – geleed. |
| lèèger | spr: zie èffer. |
| leeget aon | spr: Leeget aon? Komt het gelegen? |
| leegschrabbe | ww-leegschrapen, tot het laatste beetje alles opmaken. |
| lèènt | zn – leidsel, ’t touw vanaf de teugel naar de voerman. Eng.: length: lengte, afstand. |
| leepel | spr: Tiusse de leepel èn de mond, val de pap nog op de grond. Op het laatste moment mislukt het toch nog. Oud. |
| leest | zn – lijst, bewerkte rand, uit de bouwkunde. Oud . zn – hoofdbalk, horizontaal, waar het gebinte op rust. Oud. |
| lèèste man | Oud. spr: zie zak opgeeve |
| leeve | spr: ‘K zèn blij da’k ’t leeve n’em. Ik houd me voorlopig niet bezig met bijzaken, ik heb nu al genoeg aan mijn hoofd. |
| spr: Leeve n’ om gewèld. Heel veel kabaal. |
| leeve n’ouwe | spr: Daor is ’t leeve meej t’ouwe. Zo moet je doorgaan, want dat is het beste. |
| leever | spr: Ne wiete leever emme. Een overmatige seksdrang hebben. Voornamelijk van vrouwen gezegd. |
| leeze | ww- bidden, Oud. |
| legèèrt | spr: Op de legèèrt, levèèrt gaon. Er als een haas vandoor gaan. Hee.: middned: gerden: de benen van elkaar doen, |
| dui.: gerten: stappen, w.vl.: gerten: uit de weg gaan. |
| leie | ww-brengen, de koe naar de stier voeren. Oud. |
| leislwoot | zn – poldersloot, breed en recht. Oud. Ver.: leien: leiden. |
| lèkkerke | zn – snoepje. |
| lèklippe | ww- verlustigen, zich verkneukele. |
| lèkpin | zn – zuurstok. |
| lènge | ww-aanlengen, van vloeistof bv. wijwater, saus. |
| lèntje | zn – liniaal, Edde gij vroeger wook dikkels meej ’t lèntje g’ad? |
| lèp | zn – klep, van een jaszak. Doe dieje lèp uit oewe zak, ge lwoop vuschedaol.zn – tong, van een schoen. |
| leuge | spr: IJ is van dejiste leuge nie gebarste en van de tweede nie g’ange. Hij liegt erg veel. zie: wiend. |
| Leur | toponiem, de Leur, Stra.: geschreven sinds 1405 .. IJ woon d’op de Leur. Ij kom van de Leur. Juh: Lore, de Luer, |
| de Loere:onvruchtbare slechte grond, of de turkwaliteit die vervoerd werd. |
| Weij.: Lore: afleiding van verloren. Oud: men zegt dat het oudtijds “de Loer” heette, naar een schipperswoning aan het water. |
| Leurenèère | eig – eigenaam, Leurenaren, inwoners van de Leur, binnen Etten-Leur.. |
| leut | zie: tille. spr: Wij speule vur de leut. Alleen maar voor het plezier. Wij spelen vrij, winst en verlies worden niet afgerekend. |
| Zie: ouwes, mjeenes. |
| zn – persoon, koffieleut, fervent koffiedrinker, mauwer. |
| zn – koffie, ‘N bakske leut. Een kopje koffie. Ned.: leuteren: kletsen, babbelen |
| zn – plezier, pret. Ned.: leutig:grappig |
| leutere | ww- slurpen, aan de tuit van de koffie- of theepot. |
| ww.-loshangen, zie laotere. Oud. |
| ww-rekken, van een ziekte, eigenlijk ben je al beter, maar voor alle zekerheid rek je het nog een dag of wat. Oud. |
| ww- knutselen, aanprutsen. |
| leutig | spr: zie eete. |
| lichje | spr: Vurda d’iedere n’eilige z’n lichje n’eet, komter nog jil wa kijke. ‘T is wat, eer alle kinderen gesteld zijn. Oud. |
| lichtelijk | bw- gemakkelijk, Da’s lichtelijk te begrijpe. Oud. |
| bw – waarschijnlijk, Lichtelijk kom tie de mandag. |
| lichtvaordig | bw – gemakkelijk, In ziekte ijlde lichtvaardig. Oud. |
| lid | zn – deksel, Oud. |
| liddere | ww- bibberen, van de kou, van angst. |
| lieber | bw- vrij, Los en lieber te pèèrd zitte. Oud. Fr.: libre: vrij. |
| lief | bw- plezier, Bende ier vur oew lief? Ben je hier voor je plezier? Oud. |
| lieke | zn – liedje. |
| lienk | zn – naad, plaats waar twee stukken aaneengenaaid zijn. Oud. |
| lienke | zn – plooien, bv. in de huid van ’n baby. ‘Tee dammel lienkskes in z’n polskes. |
| Lievenjeer | spr: Ne Lievenjeer aon oew eige nebbe. Geluk hebben. |
| Lievenjeerenieneke | zn – pinksterbloem, stèsselblom, Lievenheersaandje, Lievenjeersblommeke. ” Oud. |
| Lievenjeerke | spr: Lievenjeerke kijke. Het hoofd van een kind tussen je handen nemen, en dan zo het kind optillen. ‘T kind “kèkt Lievenjeerke”. |
| lift | zn – draagriem, zie: locht. Oud. |
| ligge | spr: IJ lig dop school. Hij is op een pensionaat, op kostschool. Oud. ww-liggen, lig – laag – geleege. |
| lijdbaor | bw- dragelijk, De kou is lijdbaor. Oud. |
| lije | spr: zie stuite. |
| lijk | bw- gelijk. |
| lijk ziênke | ww-begraven, vanwege een kerkelijke feestdag bv. Kerstmis, Pasen of Pinksteren werd de overledene alvast begraven, |
| omdat die anders te lang, max. 3 dagen, boven aarde zou staan. Op een later tijdstip volgde dan de uitvaartdienst. |
| lijkene | ww- gelijken, Daor lijkenet wèl op. Oud. |
| lijstkeetel | zn – ketel, van koper met platte bodem. Oud. |
| lijzemeel | zn – lijnmeel, van lijnmeel gemaakte lijnkoeken als voedsel voor de koeien. Oud. |
| lillepwoote | ww- hulpeloos liggen, op de grond, meestal gezegd van iemand die daar door eigen schuld ligt. bv. na een ruzie. |
| Kèk t’m daor nou ligge te lillepwoote.Middned.: lillen: trillen. |
| listig | bw- vindingrijk, overal raad op weten. |
| litse | spr: Uit de litse gaon. Opzij gaan. Weij.: fr.: entrer en lice: in gevaar geraken, binnen de afzetting van een tournooi komen. |
| livvedig | bw- levend. |
| ljeeg | bw- laag, niet hoog. |
| Ijeelekers | ww-staren, voor zich uit zitten kijken. |
| ljeelijk doen | ww- tekeer gaan. |
| ljeelijk worre | ww-bederven, Jist opeete, aanders wor ’t ljeelijk. Meteen opeten, anders bederft het. |
| ljeemballe | zn – knikkers, van leem, waaraan niet veel waarde werd gehecht. |
| Ljeemputte de | toponiem, Ver.: Groengebied ten oosten van de Heistraat. ook “de Ljeemkuile”, genoemd naar de gedelfde grondstof |
| voor de daar vroeger gelegen steenfabriek. |
| ljeer | zn – ladder, Fr: lescalier: de trap. |
| ljeerdij | zn – studie, het studeren, veroverde kennis. Oud. |
| ljees | zn- reeks aaneengeregen kleine voorwerpen bv. vogeleitjes aan een draad. Oud. |
| locht | zn – lucht, Oud. |
| lochte | zn – licht, in gewicht. |
| zn – draagband, over het paard om de burries op te houden. |
| ww-afvallen, in lichaamsgewicht afnemen. Oud. |
| loeb | zn – persoon, loebas, lobbes, onhandige domoor. |
| loênie | zn – teugel, leidsel, vanaf het bit tot aan de lèènt. zie: lèènt. Oud. |
| lol | zn – muts, blauw van kleur.Oud:. …”lijk de hùiskeswèfkes draoge”(Mieke) … “zoals de vrouwtjes van het Paulushofje dragen”(Mieke). |
| Zn – leverworst, zure. |
| lom | zn- wak, open plek in het ijs. Oud. zn – muurpot, Oud. |
| lommerüske | zn – prieeltje, tuinhuisje. Oud. |
| loos | zn – long. |
| loospijp | zn – luchtpijp. |
| lootere | ww-loshangen, bv. de hoefijzers van een paard. Oud. |
| ww-loten, in de loterij. Looterde gij wook meej? |
| loozie | zn – horloge. |
| lot | zn – nalatig, achteloos. Ge mot ne zwoo lot mee oew kaanse n’omgaon. Je moet je kansen benutten. |
| louw | persoon, karakterloos, gaat niets van uit. Stao daor nie zwoo te!ouwe, doe d’is wal zie: droél. |
| louwe | ww-nietsnutten, Ver.: staon te !ouwe: niets doen. Ned.: louw hebr.: niets – geen – weinig |
| Louwke de Zeiker | eig – Laurentius, St.Laurentius 10 augustus regenheilige, tijdens zijn marteling huilde hij, omstreeks deze datum zijn veel vallende |
| luie | sterren te zien: “Laurentiustranen”. bijkletsen, sprl: Ze kom wir ’s luie. Ze komt de laatste nieuwtjes uitwisselen. |
| luiewijvesteek | zie: avveseersteek. |
| luif | zn – luifel, aan een schuur. Oud. |
| luifaant | zn – persoon, luierik. zie:faant. Oud. |
| luiknis | zn – kerkportaal, ” Oud. |
| luis | spr: IJ ee gin luis om dwood te slaan. Hij heeft geen geld. |
| luizepadje | zn – haarscheiding, |
| lulleke | zn- praatje, Oud. |
| lust | spr: Agge ’t nie lust, dan lee t’r oewe kop mar bij. Eet ’t toch maar op, ondanks dat je het niet lust. |
| luttere | ww- trillen, van de haverbelletjes of van blaadjes op de wind. Oud. |
| luuks | bw- spr.: De luuks ee d’in oew woor gezeete. Je oor is vuil van binnen Oud. |
| lwooike | zn – loodje. |
| lwoop | zn – beekje, snelstromend. zn – goot. |
| lwoope | spr: zie aor |
| zn – inhoudsmaat, 8 lwoope = 1 mud. zie: meet. |
| zn – opp. maat, oud, lope: ± 500 roede. |
| lwoops | zn – bronstig, teef. |
| lwoos | bw- verborgen, moeilijk te vinden. Da vuggeltje n’ou lwoos. Oud. |
